
29 Martta ölenler
Ölümler
- MÖ 87 – İmparator Wu Ti, Han Hanedanı’ndan gelen Çin İmparatorluğu’nun 7. İmparatoru (d. MÖ 156)
Wu (Han)

İmparator Wu Ti (Çince: 漢武帝, Pinyin: Hànwǔdì, Wade-Giles: Wu Ti) (d. MÖ 156 – ö. MÖ 87) Han Hanedanı’ndan gelen Çin İmparatorluğu’nun yedinci imparatorudur. Asıl adı Liu Che olan imparator, MÖ 141 yılından başlayarak ülkeyi ölümüne dek yönetti. İmparatorluğu döneminde Çin topraklarını çok geniş sınırlara ulaştı. İmparatorluk sınırları batıda Kırgızistan’dan doğuda Kore’ye, güneyde Vietnam’a kadar uzandı. Ülke içine sık sık seferler yapan Hiung-nuları (Hunlar) sistematik çalışmalarla geri püskürttü.
- 57 – Guangwu, Han Hanedanı’na mensup Çin İmparatoru ve Doğu Han Hanedanı’nın kurucusu (d. MÖ 5)
Guangwu | |
---|---|
![]() |
|
Çin İmparatoru | |
Hüküm süresi | 5 Ağustos 25-29 Mart 57 |
Önce gelen | Gengshi |
Sonra gelen | Ming |
Doğum | 13 Ocak MÖ 5 |
Ölüm | 29 Mart MS 57 |
Hanedan | Han Hanedanı |
İmparator Guangwu (Çince: 光武帝; pinyin: Guāngwǔ dì; 13 Ocak MÖ 5-29 Mart MS 57), Çin’in Han Hanedanı’nın imparatoru ve Doğu Han Hanedanı’nın kurucusudur. Saltanatı MS 25’ten MS 57 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Guangwu, başlangıçta Çin’in bazı bölümlerini yönetti ve bölgesel savaş ağalarının fetihleriyle, 57 yaşında öldüğünde tüm Çin’i birleştirmişti.
- 1368 – Go-Murakami, Japonya’nın 97. İmparatoru (d. 1328)
İmparator Go-Murakami | |
---|---|
![]() |
|
Japonya İmparatoru | |
Hüküm süresi | 18 Eylül 1339-29 Mart 1368 |
Önce gelen | Go-Daigo |
Sonra gelen | Chōkei |
Doğum | 1328 |
Ölüm | 29 Mart 1368 |
İmparator Go-Murakami (Japonca: 後村上天皇 Go-Murakami-tennō; 1328-29 Mart 1368), Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 97. imparatoru ve Nanboku-chō dönemi Güney Hanedanı üyesi. Saltanatı 1339’dan 1368 yılında ölene kadar sürmüştür.
Japoncada go (後) sonraki anlamına gelmekte olup bazen “II. Murakami” olarak da adlandırılabilmektedir.
- 1721 – Charles Vane, İngiliz korsan (d. ?)
- 1772 – Emanuel Swedenborg, İsveçli bilim insanı (d. 1688)
- 1792 – III. Gustav, İsveç Kralı (d. 1746)
- 1818 – Alexandre Pétion, Haiti’nin 1. Devlet Başkanı (d. 1770)
Alexandre Pétion | |
---|---|
![]() |
|
Başkan Alexandre Pétion’un portresi | |
1. Haiti Devlet Başkanı | |
Görev süresi 9 Mart 1807[1] – 29 Mart 1818 |
|
Yerine geldiği | Jean-Jacques Dessalines (Haiti İmparatoru) |
Yerine gelen | Jean-Pierre Boyer |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | Anne Alexandre Sabès 2 Nisan 1770 Port-au-Prince, Saint-Domingue |
Ölüm | 29 Mart 1818 (47 yaşında) Port-au-Prince, Haiti |
Milliyeti | Haitili |
Evlilik(ler) | Marie-Madeleine Lachenais |
Askeri kariyer
|
|
![]() |
|
Bağlılığı | ![]() ![]() |
Hizmet yılları | 1791–1803 |
Rütbesi | General |
Komutası | Fransız Devrim Ordusu Armée Indigène[2] |
Çatışma/savaşları | Haiti Devrimi |
Alexandre Sabès Pétion,(2 Nisan 1770 – 29 Mart 1818), Haiti’nin 1. Devlet Başkanı.
Pétion, Port-au-Prince’de, zengin bir Fransız baba olan Pascal Sabès ile özgür bir melez kadın olan Ursula’nın çocuğu olarak dünyaya geldi. Pétion, Paris’teki Harp Akademisi’nde eğitim görmek ve okumak üzere 1788’de Fransa’ya gönderildi. Fransız Devrimi’nden önce Fransız sömürge ordusunda görev yaptı ve daha sonra Haiti Devriminde yer almış Haitili devrimci önder ve yönetici olan Toussaint L’Ouverture’ın devrimci birliklerine ve daha sonra melez generallerin birliklerine katıldı. Toussaint’in güney eyaletlerinde bir melez devleti kuran Rigaud’u yendikten sonra Fransa’ya kaçan Pétion, 1802’de Fransız ordusunun koloniyi fethetmek için gönderdiği halde Fransa’ya isyan eden ilk Haitili subaylardan biri oldu. Diğer kişi ise, 1806 yılında,1803’te Fransızları devirmede önemli rol oynayan Jean-Jacques Dessalines’dır. Dessalines’in ölümünden sonra, Henry Christophe Haiti’nin kuzeyinde ayrı bir devlet kurdu, Pétion 1807’de Güney Haiti’nin başkanlığına seçildi. 1811’de yeniden seçildi ve 1816’da yaşam için başkan oldu.
Fransız liberalizminin ideallerinden etkilenen Pétion, büyük plantasyonları küçük partilere böldü ve askerlerinin her birine bir tane verdi. Plantasyon sahipleri için fazlalık yaratma yükünden kurtulan insanlar sadece kendi ihtiyaçları için yeterince ürettiler ve ekonomideki yavaşlama enflasyonu dörtnala getirdi. Pétion rejimi, Christophe ve kendi ülkesindeki muhalif generallerle sürekli mücadelelerle de damgalandı.
- 1891 – Georges Seurat, Fransız ressam (d. 1859)
- 1912 – Robert Falcon Scott, İngiliz kâşif (d. 1868)
- 1939 – Hafız İbrahim Demiralay, Türk politikacı ve din adamı (d. 1883)
- 1956 – Fuat Uzkınay, Türk yönetmen, yapımcı ve ilk Türk sinemacılardan (d. 1888)
- 1965 – Wilhelm Worringer, Alman sanat tarihçisi (d. 1881)
- 1966 – Abdullah Ziya Kozanoğlu, Türk mimar, romancı, çizgi-roman yazarı ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü’nün 11. Başkanı (d. 1906)
- 1970 – Ayşe Şekibe İnsel, Türk politikacı (d. 1886)
- 1970 – Lev Kuleşov, Sovyet sinema teorisyeni ve yönetmeni (d. 1899)
- 1972 – Joseph Arthur Rank, İngiliz sanayici ve film yapımcısı (d. 1888)
- 1982 – Carl Orff, Alman besteci (Carmina Burana’nın yaratıcısı) (d. 1895)
- 1984 – İlhami Bekir Tez, Türk şair
- 1989 – Mehmet Abdurrezak Ceylan, Türk siyasetçi (d. 1951)
- 1987 – Akaki Şanidze, Gürcü dilbilimci ve filolog (d. 1887)
- 1991 – Guy Bourdin, Fransız verici hikâyeler (d. 1928)
- 1993 – Alfred Preis, Avusturyalı mimar (d. 1911)
- 1995 – Jimmy McShane, Kuzey İrlandalı şarkıcı (d. 1957)
- 1999 – Gyula Zsengellér, Macar futbolcu (d. 1915)
- 2000 – Mustafa Eremektar, Türk karikatür sanatçısı (d. 1930)
- 2002 – Erman Şener, Türk sinema eleştirmeni, gazeteci, senaryo ve kitap yazarı (d. 1942)
- 2009 – Vladimir Fedotov, Rus asıllı Sovyet millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1943)
- 2009 – Andy Hallett, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1975)
- 2009 – Maurice Jarre, Fransız besteci (d. 1924)
- 2012 – Luke Askew, Amerikalı oyuncu (d. 1932)
- 2012 – Hurşit Kemal Cantürk, Türk siyasetçi (d. 1926)
- 2015 – Ayla Arslancan, Türk sinema oyuncusu (d. 1936)
- 2016 – Patty Duke, Amerikalı oyuncu ve yazar (d. 1946)
- 2017 – Aleksey Abrikosov, Rus teorik fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1928)
- 2018 – Anita Shreve, Amerikalı yazar (d. 1946)
- 2018 – Sven-Olov Sjödelius, İsveçli kano yarışçısı (d. 1933)
- 2019 – Dobrica Erić, Sırp yazar ve şair (d. 1936)
- 2019 – Tao Ho, Hong Konglu mimar (d. 1936)
- 2019 – Shane Rimmer, Kanadalı oyuncu, seslendirme sanatçısı ve senarist (d. 1929)
- 2019 – Agnès Varda, Fransız fotoğrafçı ve sinemacı (d. 1928)
- 2019 – Ed Westcott, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1922)
- 2020 – Opoku Afriyie, Ganalı millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1945)
- 2020 – Philip Anderson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1923)
- 2020 – Beryl Bernay, Amerikalı gazeteci, animasyon film yapımcısı, ressam, fotoğrafçı, oyuncu ve moda tasarımcısı (d. 1926)
- 2020 – José Luis Capón, İspanyol eski millî futbolcu (d. 1948)
- 2020 – Jean-François Cesarini, Fransız siyasetçi (d. 1970)
- 2020 – Patrick Devedjian, Fransız siyasetçi (d. 1944)
- 2020 – Joe Diffie, Amerikalı country müzik şarkıcısı, söz yazarı ve gitarist (d. 1958)
- 2020 – Robert H. Garff, Amerikalı iş insanı ve politikacı (d. 1942)
- 2020 – Maria Mercader, Amerikalı gazeteci ve haber yapımcısı (d. 1965)
- 2020 – Alan Merrill, Amerikalı vokalist, gitarist, söz yazarı, oyuncu ve model (d. 1951)
- 2020 – Tomas Oneborg, İsveçli fotoğrafçı (d. 1958)
- 2020 – Krzysztof Penderecki, Polonyalı besteci (d. 1933)
- 2020 – Francis Rapp, Fransız tarihçi ve akademisyen (d. 1926)
- 2020 – Isaac Robinson, Amerikalı hukukçu ve siyasetçi (d. 1975)
- 2020 – Angelo Rottoli, İtalyan profesyonel boksör (d. 1958)
- 2020 – Ken Shimura, Japon komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1950)
- 2020 – Henri Tincq, Fransız gazeteci (d. 1945)
- 2021 – Bashkim Fino, Arnavut siyasetçi (d. 1962)
- 2022 – Miguel Van Damme, Belçikalı profesyonel futbolcuydu (d. 1993)
- 2022 – Jennifer Wilson, İngiliz aktris (d. 1932)
- 2024 – Louis Gossett Jr., Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1936)