Facebook'ta takip et.Twitter'da takip et. Abone Ol!
Tarihte ve Dünyada 9 Haziran
Tarih
2021-06-09 05:56

Tarihte ve Dünyada 9 Haziran

9 Haziran

 
 
   Tarihte Bugün 

 Miladi takvime göre yılın 160. günüdür.

Olaylar


  • 53 - Roma İmparatoruNeron, üvey kızkardeşi İmparatoriçe Claudia Octavia ile evlendi.
  • 68 - RomaİmparatoruNeronintihar etti.
  • 1617 - SultanI. Ahmet tarafından İstanbul'da adıyla anılan meydanda 1609-1616 yılları arasında Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa'ya yaptırılan Sultanahmet Camii ibadete açıldı. 
  • Sultanahmet Camii

     
    Sultan Ahmet Camii
     
     
    Wikimedia | © OpenStreetMap
    Temel bilgiler
    Yer İstanbul, Türkiye
    Koordinatlar 41°0′19.3864″K 28°58′36.5689″D / 41.005385111°K 28.976824694°DKoordinatlar: 41°0′19.3864″K 28°58′36.5689″D / 41.005385111°K 28.976824694°D (Harita)
    İnanç İslam
    Mimari
    Mimar(lar) Sedefkâr Mehmed Ağa
    Mimari tür Cami
    Mimari biçim Osmanlı mimarisi
    İnşaat başlangıcı Ekim 1609
    Tamamlanma 9 Haziran 1617
    Özellikler
    Uzunluk 45 metre
    Minare sayısı

    6

    UNESCO Dünya Mirası
    Tür Kültürel
    Kriter i, ii, iii, iv
    Belirleme 1985 (9. oturum)
    Parçası İstanbul'un Tarihî Alanları
    Referans no. 356
    Ülke  Türkiye
    Bölge Avrupa ve Kuzey Amerika

    Sultan Ahmet Camii veya Sultânahmed Camiî, 1609-1617 yılları arasında Osmanlı Padişahı I. Ahmed tarafından İstanbul'daki tarihî yarımadada, Mimar Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırılmıştır.[1] Cami mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezendiği için ve yarım kubbeleri ve büyük kubbesinin içi de yine mavi ağırlıklı kalem işleri ile süslendiği için Avrupalılarca "Mavi Camii (Blue Mosque)" olarak adlandırılır. Ayasofya'nın 1935 yılında camiden müzeye dönüştürülmesiyle, İstanbul'un ana camii konumuna ulaşmıştır.

    Aslında Sultanahmet Camii külliyesiyle birlikte, İstanbul’daki en büyük eserlerden biridir. Bu külliye bir cami, medreseler, hünkar kasrı, arasta, dükkânlar, hamam, çeşme, sebiller, türbe, darüşşifa, sıbyan mektebi, imarethane ve kiralık odalardan oluşmaktadır. Bu yapıların bir kısmı günümüze ulaşamamıştır.

    Yapının mimari ve sanatsal açıdan dikkate şayan en önemli yanı, 20.000'i aşkın İznik çinisiyle bezenmesidir.[2] Bu çinilerin süslemelerinde sarı ve mavi tonlardaki geleneksel bitki motifleri kullanılmış, yapıyı sadece bir ibadethane olmaktan öteye taşımıştır. Caminin ibadethane bölümü 64 x 72 metre boyutlarındadır. 43 metre yüksekliğindeki merkezi kubbesinin çapı 23,5 metredir. Caminin içi 200'den fazla renkli cam ile aydınlatılmıştır.[3] Yazıları Diyarbakırlı Seyyid Kasım Gubarî tarafından yazılmıştır. Çevresindeki yapılarla birlikte bir külliye oluşturur ve Sultanahmet, Türkiye'nin altı minareli ilk camiidir.

     
    Sultan Ahmet Camii'nin 1895 yılındaki hali
     

    Mimari

     
    Sultanahmet Camisinin girişi

    Sultan Ahmet Camii'nin tasarımı Osmanlı cami mimarisi ile Bizans kilise mimarisinin 200 yıllık sentezinin zirvesini oluşturur. Komşusu olan Ayasofya'dan bazı Bizans esintileri içermesinin yanı sıra geleneksel İslami mimari de ağır basar ve klasik dönemin son büyük camisi olarak görülür. Caminin mimarı, Mimar Sedefkar Mehmet Ağa'nın "boyutta büyüklük, heybet ve ihtişam" fikirlerini yansıtmada başarılı olmuştur.

    Dış

     
    Ayasofya'nın üst katından Sultan Ahmet Camii'nin görünümü

    Köşe kubbelerin üstündeki küçük kulelerin eklenmesi dışında, geniş ön avlunun cephesi Süleymaniye Camii'nin cephesiyle aynı tarzda yapılmıştır. Avlu neredeyse caminin kendisi kadar geniştir ve kesintisiz bir kemeraltıyla çevrilmiştir. Her iki tarafında abdesthaneler vardır. Ortadaki büyük altıgen fıskiye avlunun boyutları göz önüne alındığında küçük kalır. Avluya doğru açılan dar anıtsal geçit kemeraltından mimari olarak farklı durur. Yarım kubbesi kendinden daha küçük çıkıntılı bir kubbe ile taçlandırılmış ve ince sarkıt bir yapıya sahiptir.

    İç

    Her katında alçak düzeyde olmak üzere, caminin içi İznik'te 50 farklı lale deseninden üretilmiş 20 binden fazla çini ile bezenmiştir. Alt seviyelerdeki çiniler gelenekselken, galerideki çinilerin desenleri çiçekler, meyveler ve servilerle gösterişli ve ihtişamlıdır. 20 binden fazla çini İznik'te çini ustası Kasap Hacı ve Kapadokyalı Barış Efendi'nin yönetiminde üretilmiştir. Her çini başına ödenecek tutar sultanın emriyle düzenlense de çini fiyatı zamanla artmış, bunun sonucunda kullanılan çinilerin kalitesi zamanla azalmıştır. Renkleri solmuş ve cilaları sönükleşmiştir. Arka balkon duvarındaki çiniler 1574'teki yangında zarar gören Topkapı Sarayı'nın hareminden geri dönüştürülen çinilerdir.

     
    Sultan Ahmet Camii'nin kubbe ve tavan işlemeleri. Sultan Ahmet Camii, 1985 yılında İstanbul Tarihî Alanları (Zones historiques d'Istanbul) adıyla UNESCO Dünya Mirasları listesine eklenen alanın bir parçasıdır.
     
    Sultan Ahmet Camii ve çevresinin havadan görünümü (Ekim 2014)

    İç kısmın daha yükseklerine mavi boya hakimdir, fakat düşük kalitelidir. 200'den fazla karışık leke desenli cam doğal ışığı geçirir, bugün avizelerle desteklenmişlerdir. Avizelerde deve kuşu yumurtası kullanımının örümcekleri uzak tuttuğunun keşfedilmesi örümcek ağlarının oluşumunu engellemiştir. Kur'an'dan sözler içeren hat dekorasyonlarının çoğu zamanın en büyük hat sanatçısı Seyid Kasım Gubari tarafından yapılmıştır. Yerler yardımsever insanlarca eskidikçe yenilenen halılarla kaplıdır. Pek çok büyük pencere geniş ve ferah bir ortam hissi vermektedir. Zemin kattaki açılır pencereler "opus sectile" adı verilen bir döşeme şekliyle dekore edilmiştir. Her kavisli bölüm bazıları ışık geçirmeyen 5 pencereye sahiptir. Her yarım kubbe 14 pencereye ve merkez kubbe 4'ü kör olmak üzere 28 pencereye sahiptir. Pencereler için renkli camlar Venedik sinyorundan sultana hediyedir. Bu renkli camların çoğu bugün sanatsal değeri olmayan modern versiyonlarıyla değiştirilmiştir.

    Caminin içindeki en önemli unsur ince işçilikle oyulmuş ve yontulmuş mermerden yapılma mihraptır. Bitişik duvarlar seramik çinilerle kaplanmıştır. Fakat çevresindeki çok sayıda pencere onu daha az ihtişamlı gösterir. Mihrabın sağında zengin dekore edilmiş minber bulunur. Cami en kalabalık halinde dahi olsa herkesin imamı duyabileceği şekilde tasarlanmıştır.[kaynak belirtilmeli]

    Sultan mahfili güneydoğu köşesindedir. Bir platform, iki küçük dinlenme odası ve sundurmadan oluşur ve padişahın güneydoğu üst galerideki locasına geçişi bulunur. Bu dinlenme odaları 1826'da yeniçerilerin ayaklanması sırasında veziriazamın yönetim merkezi oldu. Hünkar Mahfili 10 adet mermer sütunla desteklenmiştir. Zümrüt, gül ve yaldızlarla süslenmiş ve yaldızlarla 100 adet Kuran işlenmiş kendi mihrabı vardır.

    Caminin içindeki birçok lamba zamanında altın ve diğer değerli taşlarla ve de içinde devekuşu yumurtası ya da kristal toplar bulunabilecek cam kaselerle kaplıydı. Bu dekorların tümü ya kaldırıldı ya da yağmalandı.

    Duvarlardaki büyük tabletlerde halifelerin isimleri ve Kur'an'dan parçalar yazılıdır. Bunları orijinal haliyle 17. yüzyılın büyük hat sanatçısı Diyarbakırlı Kasım Gubari yapmıştır, fakat yakın zamanda restore edilmek için kaldırılmışlardır.

    Minareler

    Sultan Ahmet Camii Türkiye'de 6 minaresi olan[4] 5 camiden biridir. Diğer 4 tanesi ise İstanbul Çamlıca Camii, İstanbul Arnavutköy'de Taşoluk Yeni Camii, Adana'daki Sabancı Camii ve Mersin'deki Muğdat Camii'dir.[5] Minarelerin sayısı ortaya çıkınca sultan küstahlıkla suçlanmıştır çünkü o zamanlarda, Mekke'deki Kâbe'de de 6 minare bulunmaktadır. Sultan bu problemi Mekkede olan (Mescidi Haram) camiye yedinci minareyi yaptırarak çözer.[6] 4 minare caminin köşelerindedir. Kalem şeklindeki bu minarelerin her birinin 3 şerefesi vardır. Ön avludaki diğer iki minare ise ikişer şerefelidir.

    Yakın zamana kadar müezzin günde 5 kere dar sarmal merdivenleri çıkmak zorunda kalıyordu, bugün ise toplu dağıtım sistemi uygulanıyor ve diğer camilerce de yankılanan ezan şehrin eski bölümlerinde de duyuluyor. Türklerin ve turistlerin oluşturduğu kalabalık gün batımı vaktinde, güneş batarken ve cami renkli projektörlerle parlak bir şekilde aydınlatılmaya başlarken parkta toplanıp yüzünü camiye vererek akşam ezanını dinliyorlar.

    Cami inşa edildiği dönemlerde uzunca bir süre cuma günleri Topkapı Sarayı'ndakilerin ibadetlerini gerçekleştirdiği mekân olmuştur.[7]

Sedefkâr Mehmed Ağa

 
Sedefkâr Mehmed Ağa

Mimar Sedefkar Mehmed Ağa 1562'de Elbasan'dan İstanbul'a (Kostantiniyye) geldi. Kanuni Sultan Süleyman'ın türbesinde bir yıl bahçe bekçisi oldu, ardından Hasbahçe'ye girdi. Acemi oğlanlarının musikî meclisinden etkilenerek tezene çalmaya başladı.

1570'den 1589'a kadar Mimar Sinan'nın öğrencisi oldu. Muhzırbaşı oldu. Mimar Sinan'ın ölümünün ardından Mimar Davud Ağa'dan, sonra da Dalgıç Ahmed Ağa'dan ilim öğrendi. 1590'da kulle sofisi oldu, Mısır'a gitti, oradan bütün Arabistan'ı dolaştı. İstanbul'a döndükten sonra sultanın emriyle Rumeli teftişine çıktı. Selanik, Arnavutluk, Malta, İspanya, Bosna, Frengistan, Budin, Erdel, Eflak, Boğdan, Kırım, Kefe, Silistre, Niğbolu, Semendire, Belgrat'ı görüp döndü. Diyarbakır'a müsellim olarak gitti, altı ay idare etti. Şam'da Havran nahiye hakimi oldu.

1598'de Su Nazırı, sekiz yıldan sonra 1606'da mimarbaşı oldu. 1609-1610 yıllarında At Meydanı'nda Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı. Temel kazma işi 36 gün sürdü. Caminin tamamlanması 7 yılı buldu. 

 

  • 1660 - Saint-Jean-de-Luz'da XIV. Louis ile Marie Therese evlendi.
  • 1815 - Viyana Kongresi sona erdi.
  • 1910 - Seda-i Millet gazetesi Başyazarı Ahmet Samim, İstanbul'da öldürüldü.
  • 1921 - İstiklal Savaşı'nda kullanılacak cephanenin, İnebolu'dan karaya çıkartılmaya ve cepheye götürülmeye başlanması.
  • 1928 - AvustralyalıpilotCharles Kingsford Smith, uçağıyla ilk kez Büyük Okyanus'u aştı.
  • 1942 - Anıtkabir için açılan yarışmada, Prof. Emin Onat ve Orhan Arda'nın projeleri birinci oldu.
  • 1950 - Adnan Menderes, Demokrat Parti Genel Başkanlığına seçildi.
  • 1955 - Türk bayrağını yırtmaktan sanık 4 Amerikalı, yapılan yargılamada beraat etti.
  • 1959 - Nükleer silah taşıyan ilk denizaltıUSS George Washington, denize indirildi.
  • 1980 - Altı ay içinde sekizinci kez devalüasyon yapıldı; Türk lirasının değeri yüzde 5,5-8,8 arasında düşürüldü.
  • 1997 - Malta Hava Yolları’na ait Valetta-İstanbul seferini yapan uçak, İsmail Beyazpınar ve Nusret Akmercan tarafından Köln’e kaçırıldı.
  • 1999 - Yugoslavya ve NATO, Kosova'da Sırp birliklerinin geri çekilmesi anlaşmasını imzaladı. NATO, hava saldırılarını durdurdu ve 20 Haziran'da resmen sona erdirdi.
  • 2019 - Kazakistan'da Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Mevcut cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev yeniden cumhurbaşkanı seçildi.

Doğumlar

 
  • 1640 - I. Leopold, Habsburg Hanedanı üyesi ve Kutsal Roma İmparatoru (ö. 1705)
  • 1672 - Büyük Petro, Rus Çarı (ö. 1725)
  • 1774 - Joseph von Hammer-Purgstall, Avusturyalı tarihçi, diplomat ve Doğu Bilimleri Uzmanı (ö. 1856)
  • 1781 - George Stephenson, İngiliz makine mühendisi (ilk buharlı lokomotif olan "Rocket"i tasarlayan) (ö. 1848)
  • 1810 - Otto Nicolai, Alman opera bestecisi ve orkestra şefi (ö. 1849)
  • 1812 - Johann Gottfried Galle, Alman astronom (ö. 1910)
  • 1891 - Cole Porter, Amerikalı besteci ve söz yazarı (ö. 1964)
  • 1911 - Maclyn McCarty, Amerikalı genetikçi (ö. 2005)
  • 1915 - Les Paul, Amerikalı müzisyen (ö. 2009)
  • 1916 - Jurij Brezan, Alman yazar (ö. 2006)
  • 1916 - Robert McNamara, ABD'nin Savunma Bakanı ve Dünya Bankası Başkanı (ö. 2009)
  • 1917 - Eric Hobsbawm, İngiliz tarihçi ve yazar (ö. 2012)
  • 1934 - Sevim Çağlayan, Türk sanat müziği sanatçısı ve aktris (ö. 2000)
  • 1934 - Ülkü Erakalın, Türk yönetmen (ö. 2016)
  • 1939 - Ertan Anapa, Türk hafif müziği sanatçısı (ö. 1991)
  • 1945 - Betty Mahmudi, Amerikalı yazar ve aktivist
  • 1946 - James Kelman, İskoç yazar
  • 1952 - Bülent Ersoy, Türk musıkî sanatçısı
  • 1951 - İsmail Nizamoğlu, Bulgar asıllı Türk güreşçi ve güreş antrenörü
  • 1954 - Jad Fair, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
  • 1961 - Michael J. Fox, Amerikalı oyuncu
  • 1963 - Johnny Depp, Amerikalı aktör, senarist, yönetmen, yapımcı ve müzisyen
  • 1967 - Şoray Uzun, Türk sunucu, senarist, yönetmen ve oyuncu
  • 1968 - Niki Bakogianni, Yunan yüksek atlamacı
  • 1968 - Aleksandr Vladimiroviç Konovalov, Rus avukat ve siyasetçi
  • 1973 - Ayşe Tolga, Türk dizi ve sinema oyuncusu
  • 1975 - Otto Addo, Alman asıllı Ganalı millî futbolcu
  • 1976 - Sedat Artuç, Türk halterci
  • 1976 - Costas Elia, Kıbrıslı futbolcu
  • 1977 - Tuğba Ekinci, Türk pop müzik şarkıcısı
  • 1978 - Matthew Bellamy, İngiliz vokalist
  • 1978 - Miroslav Klose, Alman futbolcu
  • 1978 - Zeki Kayahan Coşkun, Türk radyocu
  • 1979 - Dario Dainelli, İtalyan Futbolcu
  • 1980 - Navíd Akhavan, İran asıllı Alman sinema ve TV dizileri oyuncusu
  • 1981 - Natalie Portman, İsrailli oyuncu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
  • 1982 - Christina Stürmer, Avusturyalı şarkıcı
  • 1982 - Ozan Akbaba, Türk oyuncu
  • 1983 - Alektra Blue, Amerikalı çıplak model ve pornografik film oyuncusu
  • 1983 - Zoogen Voorgensen, Hollandalı antropolog
  • 1984 - Wesley Sneijder, Hollandalı futbolcu
  • 1986 - Mërgim Mavraj, Alman futbolcu
  • 1988 - Tigran Gevorg Martirosyan, Ermeni halterci
  • 1988 - Sokratis Papastathopulos, Yunan millî futbolcu
  • 1989 - Danilo Fernando Avelar, Brezilyalı futbolcu
  • 1992 - Yannick Agnel, Fransız yüzücü
  • 1992 - Dennis Appiah, Fransız futbolcu
  • 1994 - Viktor Fischer, Danimarkalı millî futbolcu
  • 1994 - Keisha Grey, Amerikalı porno yıldızı

Ölümler

 
  • 62 - Claudia Octavia, Roma İmparatoriçesi (d. 39-40)
  • 68 - Neron, Roma İmparatoru (intihar) (d. 37)
  • 373 - Efrem - Suriyeli Deakon, din öğretmeni, teolog ve yorumcu, Suriyaniler Babası (d. 306)
  • 630 - Şahrbaraz, Sasani İmparatorluğu'nda General (d. ?)
  • 1597 - José de Anchieta, İspanyol Cizvit misyoner (d. 1534)
  • 1870 - Charles Dickens, İngiliz yazar (d. 1812)
  • 1894 - Karl Friedrich Louis Dobermann, Alman köpek yetiştiricisi (d. 1834)
  • 1910 - Ahmet Samim, Türk gazeteci ve yazar (d. 1884)
  • 1926 - Sanford B. Dole, Hawaiili siyasetçi (d. 1844)
  • 1927 - Victoria Woodhull, ABD vatandaşı siyasetçi, aktivist, yazar, gazeteci (d. 1838)
  • 1937 - Hüseyin Nurettin Özsu, Türk asker (d. 1879)
  • 1946 - Ananda Mahidol, Siyam'daki Chakri Hanedanı'nın sekizinci kralı (d. 1925)
  • 1950 - Mehmet Sadık Kağıtçı, Türk matbaacı ve Ece Ajandası'nın kurucusu (d. 1868)
  • 1958 - Robert Donat, İngiliz aktör (d. 1905)
  • 1959 - Adolf Windaus, Alman kimyager (d. 1876)
  • 1961 - Camille Guérin, Fransız veteriner hekim, bakteriyolog ve immünolog (d. 1872)
  • 1972 - Rudolf Belling, Alman heykeltıraş (d. 1886)
  • 1974 - Miguel Angel Asturias, Guatemalalı yazar, diplomat ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1899)
  • 1977 - Taha Carım, Türk diplomat ve Türkiye'nin Vatikan Büyükelçisi (d. 1914)
  • 1989 - Reşid Behbudov, Azeri şarkıcı ve oyuncu (d. 1915)
  • 1991 - Claudio Arrau, Şilili piyanist (d. 1903)
  • 1992 - Enver Tunçalp, Türk şair ve eleştirmen (d. 1914)
  • 1994 - Jan Tinbergen, Hollandalı iktisatçı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1903)
  • 2000 - Ferruh Doğan, Türk karikatürist (d. 1923)
  • 2005 - Türker Sanal, Türk gazeteci
  • 2005 - Arjan Adarov, Altay yazar (d. 1932)
  • 2007 - Ousmane Sembène, Senegalli yazar, senarist ve yönetmen (d. 1920)
  • 2011 - M. F. Husain, Hint ressam (d. 1915)
  • 2011 - Josip Katalinski, Bosna-Hersek uyruklu futbolcu (d. 1948)
  • 2011 - Tomoko Kawakami, Japon seslendirme sanatçısı (d. 1970)
  • 2013 - Iain Banks, İskoç yazar (d. 1954)
  • 2013 - Walter Jens, Alman filolog, yazar ve çevirmen oldu (d. 1923)
  • 2014 - Rik Mayall, İngiliz aktör ve komedyeni (d. 1958)
  • 2015 - James Last, Alman besteci ve orkestra şefi (d. 1929)
  • 2015 - Pumpkinhead, Amerikalı rapçi (d. 1975)
  • 2017 - Natig Aliyev, Azeri siyasetçi (d. 1947)
  • 2017 - Andrzej Baturo, Polonyalı fotoğraf sanatçısı ve yönetici (d. 1940)
  • 2017 - Doğan Heper, Türk gazeteci ve köşe yazarı (d. 1937)
  • 2017 - Adam West, Amerikalı oyuncu (d. 1928)
  • 2018 - Fadil Vokrri, Arnavut asıllı Kosovalı futbolcu (d. 1960)
  • 2019 - İbrahim Balaban, Türk ressam ve yazar (d. 1921)
  • 2019 - Bushwick Bill, Jamaika asıllı Amerikalı rap müzisyeni (d. 1966)
  • 2020 - Ayşegül Atik, Türk dizi oyuncusu ve tiyatrocu (d. 1948)
  • 2020 - Perviz Ebutalib, İranlı futbolcu ve teknik direktör (d. 1942)
  • 2020 - Ödön Földessy, Macar Olimpiyat atleti (d. 1929)

Tatiller ve özel günler

  • Dünya Akreditasyon Günü

 

 

Kaynak : wikipedia.org


Bu haber 186 kez okundu.

                                                   9 + 3 = ?

HAVA DURUMU

ANKARA

SON YORUMLAR

Haber Scripti V5 © 2020 | İzinsiz ve Kaynak gösterilmeden kullanılamaz

Espower Bilisim