Venezuela krizinin perde arkası: Kaynak savaşı mı, jeopolitik hesap mı?

ABD’nin Venezuela’ya yönelik darbesinin ardından en çok merak edilen başlıklardan biri, Venezuela ve Kolombiya’nın sahip olduğu petrol ve yer altı kaynakları oldu. Uzmanlar, sürecin yalnızca petrol üzerinden değil, küresel güç mücadelesinin merkezinde yer alan stratejik madenler üzerinden de okunması gerektiğine dikkat çekiyor.

Dr. Cihan Günyel, Venezuela’nın yalnızca enerji kaynaklarıyla değil, aynı zamanda kritik öneme sahip madenlerle de öne çıktığını vurguladı. Tarihsel olarak büyük güçler arasındaki rekabetin önce kömür, ardından petrol üzerinden şekillendiğini hatırlatan Günyel, günümüzde bu mücadelenin “mavi altın” olarak adlandırılan nadir toprak elementleri üzerinden sürdüğünü belirtti. Günyel’e göre, Venezuela’nın bu elementler açısından zengin olduğuna dair güçlü veriler bulunuyor.

Nadir toprak elementlerinin modern teknolojinin temelini oluşturduğunu ifade eden Günyel, savaş teknolojilerinden günlük hayatta kullanılan cep telefonları ve bilgisayarlara kadar pek çok ürünün üretiminde bu elementlerin kritik rol oynadığını söyledi. Örnek olarak bir F-35 savaş uçağının üretiminde yaklaşık 400 kilogram nadir toprak elementi kullanıldığını belirten Günyel, bu alandaki küresel hâkimiyetin büyük ölçüde Çin’de olmasının ABD açısından stratejik bir sorun yarattığını dile getirdi.

Venezuela’nın ABD ile ilişkilerindeki kırılma noktasının ise 2007 yılına uzandığına dikkat çekildi. O dönemde Hugo Chavez’in petrolü millileştirdiğini hatırlatan Günyel, Amerikan şirketlerinin ülkedeki enerji kaynakları üzerindeki etkisinin bu kararla sona erdiğini söyledi. Bu gelişmenin ardından Venezuela’nın Rusya ve Çin ile kurduğu yakın ilişkilerin Washington açısından bir “alarm” olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.

“Trump, Maduro’yu Venezuela petrolüne çökmek için mi kaçırdı?” sorusuna da yanıt veren Günyel, ABD’nin Venezuela’ya yönelik operasyonunun çok boyutlu hedefler içerdiğini belirtti. Günyel’e göre bu hamle; enerji kaynakları, nadir toprak elementleri ve değerli madenler üzerindeki kontrolü artırma amacının yanı sıra, Çin ve Rusya’nın bölgedeki etkisini kırmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olarak değerlendirilebilir.