İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Cuma günü Somali’den 1991 yılında tek taraflı olarak ayrıldığını ilan eden Somaliland’ı “bağımsız ülke” olarak tanıdıklarını açıklaması, dünyada tepkilerin odağında olurken bu kararın sadece diplomatik bir adım olmadığı, perde arkasında kritik bir planın olduğu öne sürüldü.
‘PLANIN BİR PARÇASI’
Somali basınından Hiraan’ın aktardığına göre bugüne kadar Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir ülke tarafından tanınmayan Somaliland’a verilen bu ilk resmi tanıma, İsrail’in Afrika Boynuzu’na yönelik daha derin ve çok katmanlı bir planının parçası olarak yorumlanıyor. Türkiye dahil birçok ülke kararı kınarken, tanımanın zamanlaması “tesadüf mü, stratejik bir hamle mi?” sorusunu gündeme taşıdı.
‘KÜRESEL DENGELERDE KIRILMA NOKTASI’
Afrika Boynuzu’nda Somali’nin kuzeyinde yer alan Somaliland, 1991’de iç savaş sonrası merkezi yönetimle bağlarını kopararak bağımsızlığını ilan etti. Kendi yönetimi, güvenlik güçleri ve kurumları olmasına rağmen uluslararası hukukta hala Somali’nin parçası sayılıyor. Bu nedenle İsrail’in kararı Somali basınında yalnızca Somaliland için değil, küresel dengeler açısından da kırılma noktası olarak değerlendirildi.
‘ASIL HEDEFİN ÜZERİNİ ÖRTEN DİPLOMATİK BİR ÇERÇEVE’
Netanyahu ile Somaliland lideri arasında imzalanan karşılıklı tanıma belgesiyle İsrail, Somaliland’ı tanıyan ilk devlet oldu. Netanyahu bu adımı Abraham Anlaşmaları’yla ilişkilendirerek tarım, sağlık ve teknoloji alanlarında iş birliği mesajı verdi. Ancak güvenlik çevrelerine göre bu açıklamalar, asıl hedefin üzerini örten diplomatik bir çerçeve niteliğinde.
‘FÜZE SİSTEMLERİ KONUŞLANDIRILABİLİR’
Uzmanlara göre İsrail’in odağında Somaliland’ın jeostratejik konumu var. Bölge, Kızıldeniz’in kilidi olarak görülen Bab el-Mandeb Boğazı’na yakınlığıyla öne çıkıyor. Gazze’deki İsrail ablukası ve Yemen’deki Husilerin saldırıları, bu hattı küresel ticaret için kırılgan hale getirdi.
İddialar ise daha ileri gidiyor. İsrail’in Somaliland kıyı şeridini füze sistemleri, radarlar ve ileri gözetleme unsurları için potansiyel bir konuşlanma alanı olarak değerlendirdiği öne sürülüyor. İsrailli yetkililer ve güvenlik analistleri, Somaliland ile kurulacak bağları açıkça Kızıldeniz güvenliği, Husi faaliyetlerinin izlenmesi ve deniz ticaret yollarının kontrolüyle ilişkilendiriyor. Bu yaklaşım, ABD’li bazı milletvekillerinin tanınmayı savunurken kullandığı gerekçelerle de örtüşüyor.
‘GAZZELİLERİ SOMALİLAND’A MI YERLEŞTİRİLECEK?’
Zamanlamayı daha da tartışmalı hale getiren bir diğer başlık ise Ağustos ayında gündeme gelen iddialar. Buna göre İsrail, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin başka ülkelere yerleştirilmesine yönelik planlarında Somaliland’ı olası adreslerden biri...
Yorumlar
Yorum Yap